CUMHURİYET MAHALLESİ

Cumhuriyet Mahallesi, 1932 yılında Romanya'dan kendi istekleriyle serbest gelen 30 hanelik bir göçmen kafilesinin yerleşmesiyle kuruldu.Bu göçmenler, Havsa'ya yerleştirildikten sonra, evlerini kuracakları arsaları ve bir miktar da arazi devlet tarafından verildikten sonra evlerini kendi olanaklarıyla yapmışlar.Daha sonraki yıllarda gelen birkaç hane göçmen de bu mahalleye yerleşti.Bu göçmenlerden bazıları, İstanbul ve Anadolu içlerine göç edip burasını terk ettiler.Bakımsız duran evlere,1958 yılında gelen yeni göçmenler yerleştirildi.1972 yılından sonra, Havsa'da sanayi gelişmeye başladı.Kurulan bir iki fabrika faaliyete geçince de buradaki arsalar değer kazandı.Birçok köyden ve bilhassa, dış ülkelerde çalışan işçiler, planlı bir şekilde bina inşaatına başladılar.Bu bakımdan mahalle, genişlemeye uygun yapısıyla da gelişmeye başladı ve halen de gelişmektedir.

Mahallede 1969 yılında bir cami ve 1977'de bir İlkokul inşa edildi.Okul ve cami ilk yıllarda yeterli iken artık,öğrencilere okul dar gelmeye başladığı gibi, cami cemaatı da fazlalaşınca yetersiz kaldı.Camii yeni bir restorasyonla genişletildi.İlkokulun bulunduğu arsa büyük olması bakımından buraya lise yapımına uygun görüldü ve 1988 eylül ayında, Kilim Mensucat Fabrikası sahibi Mehmet Kilimci,eşi Melahat Kilimci adına lisenin yapımını üstlendi. Lisenin iki kat üzerine yapılan planında, zemin katın da laboratuvar olması ön görüldü.Bina tamamlandı ve 1989 yılında faaliyete geçti.1985 nüfus sayımına göre,886 adet erkek ve 818 adet kadın olmak üzere toplam 1704 toplam nüfusudur.
Mahallenin geçim kaynağı, tarım ağırlıklıdır.Bunun yanısıra ticaret ve sanat kolunda çalışanlar da bulunuyor.55 aile Ziraat Odasında kayıtlı ve 1987 yılında 2275 dekar kışlık, 1006 dekar da yazlık olmak üzere toplam 3281 dekar ürün ekimi yapılmış, en büyük işletme 340 dekar, en küçük işletme 10 dekarlık bulunuyor.Yapılan Küçük Sanayi Sitesi, Futbol Stadyumu, Kapalı Spor Salonu, Lise, Süt Fabrikası (tereyağı ve peynir)(kapandı), Emniyet Binası ve Lojmanları, Kilim Mensucat Fabrikası ve ekleri bu mahallenin alanı içinde kurulmuştur.Yapı kooperatiflerinin konutları da genelde bu mahalleye konuşlanmaktadır.Mahalle, merkezin güney kısmında, İstanbul yolunun her iki tarafında yer almaktadır.Alanı geniştir ve gelişmeye de uygundur.Yine 1985 nüfus sayımından önce yapılan numarataj cetveline göre, mahallede 318 bina, 356 adet konut ve 82 adet iş yeri bulunmaktadır. Bu tarihten sonra, iki adet Polis Lojmanı, üç adet Yapı Kooperatifinin yaptıkları konutlar ve Küçük Sanayi Sitesi iş yerleri bu sayıma dahil değildir.